Kısaca
- İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi’ndeki iki oturumda İstanbul’un iklim ve ulaşım politikalarını anlattı.
- Aslan, yerel yönetimlerin iklim finansmanına erişiminde ciddi engeller bulunduğunu ve bu nedenle teknik ve finansal destek verilmesi gerektiğini söyledi.
- Aslan, kentlerde kurumlar arası veri paylaşımı ve ortak planlamanın zorunlu olduğunu belirtti.
İBB Başkanvekili Nuri Aslan, COP31 Küresel Finans Zirvesi kapsamında sürdürülebilir ulaşım ve Paris Anlaşması’nın yerel ölçekte uygulanmasını konu alan iki etkinliğe katıldı. Aslan, yerel yönetimlerin teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Aslan, Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinin açılış konuşmasını yaptı, ardından Küresel Taahhütlerden Yerel Ölçekli Uygulamaya: Paris Anlaşması’nın Hayata Geçirilmesinde Yerel ve Bölgesel Liderlik programına katıldı. Aslan, iklim hedeflerini kentin geleceğine yön veren mekânsal kararlarla ilişkilendirdiklerini söyledi.
Ulaşım hem gündelik ihtiyaçları hem iklim risklerini gözetilerek planlanıyor
Açılış konuşmasında kent yönetimlerinin temel sorumluluklarının iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürekliliğini sağlamak olduğunu belirten Aslan, bir kentin dayanıklılığının temel hizmetlere, en zor koşullarda bile, ulaşılabilirlikle ölçüldüğünü ifade etti. Ulaşım sistemlerinin hem kent yaşamının sürekliliği için vazgeçilmez olduğunu hem de sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu kaydetti.
Aslan, metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağa yatırım yaptıklarını, yaya ve bisiklet ulaşımını da bu ağın parçası olarak gördüklerini söyledi. İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını belirten Aslan, son yedi buçuk yılda deniz ulaşımında 11 yeni hattı hizmete açtıklarını, Şehir Hatlarıyla her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını kaydetti. Bisiklet yolu ağının 600 kilometreyi aştığını, ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu ekledi.
Avrupa Birliği destekli plan ve afetlere hazırlık
Aslan, bu yaklaşımın örneklerinden birinin Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi olduğunu söyledi. Hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini, kurum, uzman ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisi geliştirildiğini belirtti. Önerilerin arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının bulunduğunu kaydetti.
Aşırı hava olaylarının ve afet risklerinin de ulaşım planlamasında hesaba katıldığını söyleyen Aslan, hedefin yalnızca kriz anında müdahale değil, ulaşım ağının önceden hazırlanması olduğunu ifade etti. Hazırlanan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası kapsamında deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurları ve öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini belirtti. Afet öncesi hazırlık, afet anında ulaşımın sürekliliği ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejilerin geliştirildiğini söyledi.
Yerel yönetimlere finansman ve kurumlar arası koordinasyon çağrısı
Paris Anlaşması oturumunun moderatörünün sorularını yanıtlayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul oluşturmayı hedeflediklerini söyledi. Bu doğrultuda 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı, 2025’te Yeşil Şehir Eylem Planı’nı hayata geçirdiklerini belirtti. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını kaydetti.
Şehirlerin karşılaştığı temel sorunun, üstlenilen sorumluluklarla sahip olunan kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu belirten Aslan, iklim finansmanına erişimin önemli bir engel oluşturduğunu söyledi. Belediyelerin güçlü projeleri olsa da uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana her zaman ulaşamadıklarını ifade eden Aslan, yerel yönetimlerin yalnızca yatırım aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.
Aslan, yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olduğunu ve iklim değişikliğinin idari sınırları tanımadığını, bu nedenle güçlü bir koordinasyona ihtiyaç olduğunu söyledi. Taşkın riskinin dere yatağında değil evlerde, yollarda ve altyapıda da etkili olduğunu belirten Aslan, dere havzası, yapı stoku, ulaşım ağı ve kritik altyapının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Kurumlar arası veri paylaşımının kentin güvenliği ve insan hayatının korunması açısından önemli olduğunu belirten Aslan, iklim politikalarının sosyal boyutunun da unutulmaması gerektiğini, yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi gerektiğini söyledi.
Aslan, büyük finans kaynaklarda ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlatarak dört öneri sundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanması. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının oluşturulması. Dördüncüsü, iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.
Aslan, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek konuşmasını tamamladı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
